Apartman sığınağı depo olarak kullanılabilir mi?

Apartman sığınağı, barış zamanında kat malikleri kurulunun beşte dört kararıyla, ortak alan kapsamında kalan başka amaçlarla, örneğin depo olarak kullanılabilir. Bunun için ilgili idarenin Valiliğe (İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü) bildirimde bulunması, sığınağın işlevini engelleyen geçici veya kalıcı bir imalat yapılmaması ve sığınak özelliklerinin korunması gerekir. Karar, alanı sınırsız depolamaya açmaz.

Ortak alanın niteliği

Sığınaklar, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'ndaki ortak alanlardandır. Yönetmeliğin 13. maddesine göre sığınaklar bağımsız olarak satılamaz, kiralanamaz, devredilemez. Bu nedenle barış zamanı kullanım düzenlemesi ile alanın bir kat malikine veya üçüncü kişiye bağımsız depo olarak kiralanması birbirinden ayrılmalıdır.

Yönetim açısından ilk adım, alanın onaylı projedeki durumunu belirlemektir. Bodrumdaki her boş oda sığınak değildir; mevcut kullanımın hangi alanda yapıldığı proje üzerinden incelenmeli, proje belirsizse ilgili idareye yazılı başvuru yapılmalıdır.

Karar ve idare süreci

Yönetmeliğin 14. maddesi, kat malikleri kurulunun beşte dört kararını, ilgili idarenin Valiliğe bildirimini ve sığınağın işlevini engelleyici imalat yapılmamasını birlikte şart koşar. Bu nedenle yalnızca yönetim kurulu kararı veya sözlü mutabakatla kullanımın uygun olduğu kabul edilmemelidir; kat malikleri kararıyla birlikte ilgili idarenin istediği belgeler ve izlenecek işlem öğrenilmelidir.

Kararda kullanımın açıkça tarif edilmesi yararlıdır. "Depo olarak kullanılmasına" gibi genel bir ifade yerine kullanım sınırları, sorumlu kişi ve alanın nasıl boşaltılacağı yazılabilir.

Kullanım öncesinde durum kaydı

Depolama başlamadan önce alanın durumu fotoğraf ve kısa açıklamalarla kaydedilmelidir: giriş, dolaşım alanları, kapı çevresi ve mevcut donanımlar. Yerleştirilecek eşyaların türü ve kapladığı alan da kayda alınabilir. Bu kayıtlar sığınağın teknik uygunluğunu onaylamaz; teknik konular uzmanlara, mevzuat tereddütleri ilgili idareye iletilmelidir.

Yerleşim ve erişim düzeni

Depolama planında girişe erişim, kapının hareket alanı ve havalandırma gibi donanımlara bakım erişimi birlikte değerlendirilmelidir. Sabit raf, bölme, ek kilit veya benzeri düzenlemeler, yönetmeliğin yasakladığı imalat kapsamına girip girmediği incelenmeden yapılmamalıdır.

Boşaltma ve sorumluluk planı

Eşyaların gerektiğinde nasıl kaldırılacağı önceden planlanmalıdır: eşya sahipleri, ulaşılacak kişiler ve eşyaların taşınacağı alternatif alan belirlenir. Eşya sahibine ulaşılamadığı durumda yönetimin hangi yetkiyle hareket edeceği de kararda açıklanmalıdır. Mevzuatta boşaltma için belirli bir süre öngörülmemiştir; doğrulanmamış bir süre ilan edilmemelidir.

Mevcut depolamanın gözden geçirilmesi

Sığınak uzun süredir depo olarak kullanılıyorsa bu durum tek başına uygunluk göstergesi değildir. Kat malikleri kararı, idare yazışmaları ve mevcut yerleşim birlikte incelenmelidir. Mevcut sığınaklar Kasım 2026'ya kadar ilgili idarece kontrol edileceğinden, belgesiz kullanımlar için önce durum tespiti yapılması önerilir. Aykırılık tespit edilmesi hâlinde yönetmelik, aykırılığın en geç bir ay içinde giderilmesini öngörür.

Yönetimin takip dosyası

Kat malikleri kararı, idare yazışmaları, yerleşim kayıtları ve yapılan işlemler tek bir dosyada tutulmalı, yönetici değiştiğinde devredilmelidir. Görevlerin bütünü için bina yöneticisinin sorumlulukları rehberine bakılabilir.

Kısa sorular

Kat malikleri kararı tek başına yeterli midir?

Hayır. İlgili idarenin bildirim süreci ve sığınak özelliklerinin korunması da gereklidir.

Sığınak bir sakine depo olarak kiralanabilir mi?

Hayır. Yönetmeliğin 13. maddesi sığınağın bağımsız olarak kiralanmasını yasaklar; barış zamanı kullanım düzenlemesi bu yasağı kaldırmaz.

Taşınabilir eşya konulması her durumda uygun mudur?

Eşyanın taşınabilir olması tek başına yeterli değildir; yerleşimin sığınak kullanımına etkisi değerlendirilmelidir.